Kocioł węglowy w domu na sprzedaż: uchwała antysmogowa Mazowsze 2027–2028
Kupujesz albo sprzedajesz dom z piecem na węgiel? Na Mazowszu kotły klasy 3 i 4 trzeba wymienić do końca 2027 r., a w powiecie grodziskim i ośmiu innych od 2028 r. obowiązuje zakaz palenia węglem. Sprawdź, co to oznacza dla ceny domu.
Stan prawny na: 4 listopada 2026 r.
Najważniejsze w skrócie
- Na Mazowszu obowiązuje uchwała antysmogowa Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 162/17 z 24 października 2017 r., zmieniona uchwałą nr 59/22 z 26 kwietnia 2022 r.
- Kotły na węgiel lub drewno bez klasy albo klasy 1–2 są zakazane od 1 stycznia 2023 r. Jeśli taki kocioł stoi w domu, który chcesz kupić — formalnie już dziś nie wolno z niego korzystać.
- Kotły klasy 3 i 4 można użytkować tylko do 31 grudnia 2027 r. Od 2028 r. trzeba je wymienić.
- W powiecie grodziskim (oraz 8 innych powiatach wokół Warszawy) od 1 stycznia 2028 r. obowiązuje dodatkowo zakaz palenia węglem kamiennym — z wyjątkami opisanymi niżej. Powiat sochaczewski nie jest na tej liście.
- Dla kupującego to konkretny koszt. Jeśli dom ma kocioł klasy 3 lub 4, w ciągu roku i dwóch miesięcy trzeba będzie go wymienić.
Jakie kotły są dozwolone na Mazowszu i do kiedy
Na podstawie uchwały antysmogowej (stan na listopad 2026 r.):
- Kotły bez klasy, klasy 1 i 2 — zakaz używania od 1 stycznia 2023 r.
- Kotły klasy 3 i 4 (wg normy PN-EN 303-5:2012) — można używać do 31 grudnia 2027 r.
- Kotły klasy 5 — można używać do końca ich żywotności, jeśli zostały zainstalowane przed 11 listopada 2017 r.
- Nowe kotły — od 11 listopada 2017 r. można montować tylko urządzenia spełniające wymagania ekoprojektu.
- Kominki — musiały do końca 2022 r. spełniać wymagania ekoprojektu albo zostać wyposażone w urządzenie ograniczające emisję pyłu.
Niezależnie od rodzaju kotła, od 1 lipca 2018 r. na całym Mazowszu nie wolno palić: mułem i flotokoncentratami węglowymi, węglem brunatnym, miałem węglowym o uziarnieniu 0–3 mm ani drewnem o wilgotności powyżej 20%.
Zakaz węgla od 2028 r. — kogo dotyczy
Uchwała nr 59/22 wprowadziła zakaz stosowania węgla kamiennego i paliw z niego wytworzonych:
- w Warszawie — od 1 października 2023 r.,
- w gminach powiatów: grodziskiego, legionowskiego, mińskiego, nowodworskiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, otwockiego, warszawskiego zachodniego i wołomińskiego — od 1 stycznia 2028 r.
Zakaz nie dotyczy dwóch grup urządzeń: kotłów klasy 5 zainstalowanych przed 11 listopada 2017 r. oraz kotłów, kominków i innych ogrzewaczy spełniających wymagania ekoprojektu, uruchomionych przed 1 czerwca 2022 r. W nich można palić węglem do końca ich żywotności. Urządzenie uruchomione później może w tych powiatach spalać węgiel tylko do 31 grudnia 2027 r.
Powiaty sochaczewski i żyrardowski nie zostały objęte zakazem węgla. Tam obowiązują „tylko" terminy wymiany kotłów opisane wyżej. Jeśli jednak szukasz domu w Grodzisku Mazowieckim, Milanówku, Podkowie Leśnej, Jaktorowie, Baranowie czy Żabiej Woli (powiat grodziski) albo w Błoniu i Ożarowie Mazowieckim (powiat warszawski zachodni) — dom ogrzewany węglem to od 2028 r. realny problem.
Uwaga na Łowicz. Łowicz i powiat łowicki leżą w województwie łódzkim, gdzie obowiązuje inna uchwała antysmogowa z innymi terminami. Sprawdź ją osobno.
Jak sprawdzić, jaki kocioł stoi w domu, który chcesz kupić
1. Tabliczka znamionowa na kotle — producent, model, rok produkcji, często klasa.
2. Dokumentacja techniczna lub instrukcja — uchwała wymaga, żeby użytkownik na żądanie kontroli pokazał dokument potwierdzający, że urządzenie spełnia wymagania. Poproś sprzedającego o ten dokument przed podpisaniem umowy przedwstępnej.
3. Świadectwo charakterystyki energetycznej — pokazuje rodzaj źródła ciepła i zapotrzebowanie na energię. Klasy kotła z normy PN-EN 303-5 zwykle nie podaje, ale pomoże oszacować koszty ogrzewania.
4. Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) — właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek zgłosić źródło ciepła. Nowe źródło zgłasza się w ciągu 14 dni od uruchomienia. Zapytaj, czy zgłoszenie było złożone.
Jeśli sprzedający nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego klasę kotła, ostrożnie zakładaj, że kocioł jest bezklasowy, czyli od 2023 r. niedozwolony.
Ile to kosztuje i jak to wykorzystać w negocjacjach
Koszt wymiany źródła ciepła zależy od wybranego rozwiązania (kocioł na pellet, pompa ciepła, kocioł gazowy przy dostępie do sieci), wielkości i ocieplenia domu oraz stanu instalacji i komina. Rozpiętość jest bardzo duża — zamiast średnich z internetu poproś o wycenę instalatora dla konkretnego domu.
Przy zakupie domu z kotłem klasy 3, 4 lub bezklasowym:
- uwzględnij wymianę w budżecie razem z kosztem notariusza i remontu,
- negocjuj cenę — przestarzały kocioł to obiektywna wada, którą da się wycenić ofertą instalatora,
- sprawdź, czy przy domu jest komin nadający się do nowego kotła (np. stalowy wkład) i miejsce na zbiornik pelletu — to obniża koszt,
- zapytaj w gminie o dofinansowanie. Program Czyste Powietrze i programy gminne zmieniają warunki co jakiś czas, a dotacji nie dostaje się na kotły węglowe. Aktualne zasady sprawdzisz w punkcie konsultacyjnym w gminie albo na stronie czystepowietrze.gov.pl.
Jeśli sprzedajesz dom z kotłem węglowym
- Napisz uczciwie w ogłoszeniu, jaki to kocioł i jakiej klasy. Kupujący i tak o to zapyta, a ukrywanie wady psuje negocjacje i może skończyć się roszczeniami z rękojmi.
- Przygotuj dokumentację kotła i potwierdzenie zgłoszenia do CEEB.
- Jeśli kocioł jest klasy 3 lub 4, możesz albo wymienić go przed sprzedażą, albo obniżyć cenę o realny koszt wymiany. Wymiana przed sprzedażą bywa opłacalna, bo dom „bez problemu z ogrzewaniem" sprzedaje się łatwiej.
Kary
Kontrolę mogą prowadzić m.in. straż gminna lub miejska, upoważnieni pracownicy urzędu gminy, policja i inspekcja ochrony środowiska. Za łamanie uchwały antysmogowej grozi mandat do 500 zł albo grzywna do 5 000 zł nałożona przez sąd.
Pomoc przy sprzedaży i zakupie domu
Każdy dom, który sprzedajemy, przechodzi przegląd Pestigo — m.in. pod kątem wilgoci, grzybów i szkodników. Jesteśmy mobilnym biurem: dojeżdżamy do Ciebie w Sochaczewie, Teresinie, Błoniu, Żyrardowie, Grodzisku Mazowieckim, Łowiczu i gminach powiatu sochaczewskiego. Wycena jest bezpłatna. Zadzwoń: 782 602 602.
Częste pytania
Do kiedy można palić w kotle klasy 3 i 4 na Mazowszu?
Do 31 grudnia 2027 r. Od 1 stycznia 2028 r. takie kotły trzeba wymienić — dotyczy to całego województwa mazowieckiego, także powiatu sochaczewskiego.
Czy w powiecie sochaczewskim będzie zakaz palenia węglem od 2028 roku?
Nie. Zakaz węgla od 1 stycznia 2028 r. obejmuje gminy dziewięciu powiatów: grodziskiego, legionowskiego, mińskiego, nowodworskiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, otwockiego, warszawskiego zachodniego i wołomińskiego. Powiaty sochaczewski i żyrardowski nie są na tej liście — obowiązują tam terminy wymiany kotłów.
Kupuję dom z kotłem bez klasy — co mi grozi?
Kotły bez klasy (oraz klasy 1 i 2) są zakazane na Mazowszu od 1 stycznia 2023 r. Formalnie nie wolno z nich korzystać, a za złamanie uchwały grozi mandat do 500 zł albo grzywna do 5 000 zł. Przed zakupem wlicz w budżet wymianę źródła ciepła i użyj tego w negocjacjach ceny.
Jak sprawdzić klasę kotła?
Na tabliczce znamionowej kotła i w jego dokumentacji technicznej. Uchwała wymaga, żeby użytkownik na żądanie kontroli pokazał dokument potwierdzający, że urządzenie spełnia wymagania. Jeśli sprzedający nie ma żadnego dokumentu, ostrożnie zakładaj, że kocioł jest bezklasowy.
Czy kocioł klasy 5 trzeba wymienić?
Nie, jeśli został zainstalowany przed 11 listopada 2017 r. — można go używać do końca jego żywotności. Kotły montowane później musiały od początku spełniać wymagania ekoprojektu.
Czy Łowicz obejmuje mazowiecka uchwała antysmogowa?
Nie. Łowicz i powiat łowicki leżą w województwie łódzkim, gdzie obowiązuje osobna uchwała antysmogowa z innymi terminami.
Źródła
- Urząd Miejski w Sochaczewie — uchwała antysmogowa dla Mazowsza
- Uchwała nr 162/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 24 października 2017 r. — uchwała antysmogowa (Dz. Urz. Woj. Maz. 2017 poz. 9600)
- Uchwała nr 59/22 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 26 kwietnia 2022 r. — nowelizacja uchwały antysmogowej (Dz. Urz. Woj. Maz. 2022 poz. 5147)
- Program Czyste Powietrze — oficjalna strona