Sprzedaż mieszkania z kredytem krok po kroku – bez nerwów
Masz mieszkanie w Sochaczewie, Teresinie czy Żyrardowie, na którym wisi hipoteka, i chcesz je sprzedać? Da się – i to bez pytania banku o zgodę. Pokazujemy całą drogę: od zaświadczenia z banku, przez podział ceny w akcie notarialnym, po wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej za 100 zł.
Na start: zgoda banku nie jest Ci potrzebna
To pytanie słyszymy najczęściej: „czy ja w ogóle mogę sprzedać mieszkanie, skoro mam kredyt?”. Możesz. Bank nie musi wyrażać na to zgody. Bankowi zależy tylko na jednym – żeby kredyt został spłacony. A spłacisz go z pieniędzy, które dostaniesz od kupującego.
Cała sztuka polega na tym, żeby dobrze ustawić przepływ pieniędzy: część ceny idzie prosto na kredyt, reszta na Twoje konto. Reszta to już formalności, które da się poukładać w logiczną kolejność.
Krok 1. Zajrzyj do swojej księgi wieczystej
Zanim cokolwiek zaczniesz, sprawdź numer księgi wieczystej i jej treść. Bezpłatnie zrobisz to na stronie ekw.ms.gov.pl – wystarczy numer KW. Interesują Cię dwa działy:
- Dział IV – tu wpisana jest hipoteka. Zobaczysz, na czyją rzecz i na jaką kwotę. Czasem hipotek jest dwie (np. z dwóch kredytów albo zwykła i kaucyjna ze starszych umów). To ważne, bo opłatę za wykreślenie płaci się od każdej osobno.
- Dział III – tu bywa wpisane roszczenie o przeniesienie hipoteki na opróżnione miejsce hipoteczne. Jeśli coś takiego widzisz, zgłoś to notariuszowi – samo wykreślenie hipoteki może nie załatwić sprawy do końca.
Jeśli masz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, sprawdź, czy księga wieczysta w ogóle jest założona. Przy kredycie zwykle jest, ale zdarzają się wyjątki i wtedy ścieżka wygląda inaczej.
Uwaga na klasyczny błąd: „spłaciłem kredyt kilka lat temu, więc hipoteki nie ma”. Hipoteka wygasa z chwilą spłaty (art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), ale wpis w księdze nie znika sam. Wisi tam do dnia wykreślenia. I wychodzi dokładnie wtedy, kiedy najbardziej przeszkadza – gdy bank kupującego analizuje księgę.
Krok 2. Zamów w banku zaświadczenie o zadłużeniu
To podstawowy dokument całej transakcji. W różnych bankach nazywa się różnie: zaświadczenie o wysokości zadłużenia, promesa spłaty, zaświadczenie do sprzedaży nieruchomości. Powinno zawierać trzy rzeczy:
- saldo kredytu na konkretny dzień,
- numer rachunku technicznego do całkowitej spłaty,
- zobowiązanie banku, że po spłacie wyda zgodę na wykreślenie hipoteki.
Czas wydania to zwykle 3–14 dni roboczych. Koszt bywa różny – od zera do około 300 zł, zależnie od banku i od tego, czy masz konto osobiste w tym samym banku. Zaświadczenie ma termin ważności, najczęściej 30 dni (zdarzają się też 14 i 60).
I tu drugi częsty błąd: zamówienie zaświadczenia za wcześnie. Jeśli akt notarialny przesunie się o dwa tygodnie, dokument potrafi wygasnąć i notariusz każe brać nowy. Zamawiaj je wtedy, gdy znasz już realny termin aktu – zwykle po podpisaniu umowy przedwstępnej.
Trzeci błąd: saldo jest podane na konkretny dzień, a odsetki biegną dalej. Jeśli spłata wpłynie tydzień później, będzie o kilkaset złotych za mało i kredyt się nie zamknie. Dlatego proś bank o saldo na planowany dzień wpływu środków albo zaplanuj niewielką dopłatę z własnych pieniędzy.
Krok 3. Umowa przedwstępna – tu się rozstrzyga wszystko
Umowa przedwstępna przy mieszkaniu z kredytem musi być bardziej szczegółowa niż zwykła. Powinny się w niej znaleźć:
- informacja o hipotece i o tym, że zostanie spłacona z ceny,
- podział ceny: ile idzie na rachunek techniczny kredytu, ile na Twoje konto,
- termin aktu notarialnego z zapasem na wypłatę kredytu kupującego,
- ustalenie, kto składa wniosek o wykreślenie hipoteki i kto płaci opłatę sądową,
- co się dzieje, jeśli bank kupującego się spóźni.
Osobna sprawa: wysokość zadatku. Jeśli Twój kredyt jest wysoki w stosunku do ceny, nadwyżka po spłacie może być mała. Zadatek trzeba wtedy skalkulować tak, żebyś po spłacie kredytu nie został bez środków na przeprowadzkę. To rzecz do policzenia na kartce przed podpisem, nie po.
Krok 4. Akt notarialny i podział ceny
W akcie notarialnym cena dzieli się na dwie części. Pierwsza idzie bezpośrednio na rachunek techniczny Twojego kredytu – kupujący albo jego bank przelewa ją wprost do Twojego banku. Druga, czyli nadwyżka, trafia na Twoje konto prywatne.
Jeśli kupujący też bierze kredyt, jego bank wypłaca pieniądze zwykle w 3–7 dni roboczych od dostarczenia kompletu dokumentów. Niektóre banki czekają jeszcze na złożenie wniosku o wpis nowej hipoteki. Dlatego nie planuj przeprowadzki na dzień po akcie.
Alternatywa, gdy strony się nie znają i jest nerwowo: depozyt notarialny. Pieniądze leżą u notariusza do czasu spełnienia warunków. Kosztuje dodatkowo (taksa za protokół przyjęcia depozytu), ale bywa rozwiązaniem sporu o zaufanie. Warunki i koszt ustal bezpośrednio u notariusza.
Krok 5. Spłata kredytu i list mazalny
Gdy pieniądze wpłyną na rachunek techniczny, kredyt się zamyka. Teraz występujesz do banku o zgodę na wykreślenie hipoteki – potocznie list mazalny albo kwit mazalny. Bank ma obowiązek taki dokument wydać (art. 100 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Banki najczęściej deklarują do 14 dni od zaksięgowania spłaty – to termin z regulaminu, nie z ustawy.
Dokument z banku ma szczególną moc na podstawie art. 95 Prawa bankowego, więc sąd przyjmie go bez notarialnego poświadczenia podpisów. Pilnuj oryginału. Zgubiony list mazalny oznacza wniosek o duplikat i kolejne tygodnie czekania.
Przy okazji spłaty załatw dwie rzeczy, o których prawie wszyscy zapominają: zwrot niewykorzystanej składki ubezpieczenia nieruchomości lub na życie oraz wygaszenie cesji polisy na rzecz banku.
Krok 6. Wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej
Wniosek składa się na formularzu KW-WPIS (do pobrania na gov.pl) w wydziale ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego. Do wniosku dołączasz oryginał zgody banku i dowód opłaty.
Opłata za wykreślenie hipoteki to 100 zł – połowa opłaty za wpis, która wynosi 200 zł. Przy dwóch hipotekach płacisz dwa razy po 100 zł. Stawki wynikają z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; przed wysyłką warto rzucić okiem, czy nic się nie zmieniło.
Gdzie składać, jeśli jesteś z naszych stron:
- Sochaczew i gminy powiatu (Teresin, Nowa Sucha, Rybno, Iłów, Młodzieszyn, Brochów, gmina Sochaczew) – Sąd Rejonowy w Sochaczewie,
- Żyrardów – Sąd Rejonowy w Żyrardowie,
- Grodzisk Mazowiecki i Błonie – Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim,
- Łowicz – Sąd Rejonowy w Łowiczu.
Właściwość sądu warto potwierdzić telefonicznie albo u notariusza – podziały bywają zmieniane. Czas oczekiwania na wpis to realnie od 2–3 tygodni do kilku miesięcy, bardzo różnie między wydziałami. Mniejsze sądy zwykle działają szybciej niż te pod Warszawą.
Kto składa wniosek? W chwili spłaty mieszkanie jest już własnością kupującego, więc najczęściej robi to nowy właściciel. Może to zrobić też sprzedający na podstawie zgody banku. Ustal to w akcie i zapisz – razem z tym, kto płaci te 100 zł. To dobre pytanie do notariusza przy ustalaniu treści aktu.
Czy bank weźmie prowizję za wcześniejszą spłatę
To zależy od typu oprocentowania i daty umowy. Ustawa o kredycie hipotecznym z 2017 r. (obowiązuje od 22 lipca 2017 r.) mówi tak:
- oprocentowanie zmienne – bank może wziąć rekompensatę tylko wtedy, gdy spłacasz w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy. Maksymalnie 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż odsetki za 12 miesięcy;
- oprocentowanie stałe – bank może żądać rekompensaty także później, w wysokości uzasadnionych kosztów, bez sztywnego limitu procentowego.
Umowy podpisane przed 22 lipca 2017 r. rządzą się własnymi zapisami. Tu trzeba po prostu przeczytać swoją umowę albo zapytać bank o wyliczenie.
Podatki – o czym pamiętać
Jeśli sprzedajesz mieszkanie przed upływem 5 lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym je kupiłeś lub odziedziczyłeś, dochód ze sprzedaży jest opodatkowany stawką 19%. Rozliczasz się na PIT-39 do 30 kwietnia roku następnego po sprzedaży.
Podatku można uniknąć dzięki uldze mieszkaniowej – jeśli przychód przeznaczysz na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat licząc od końca roku, w którym sprzedałeś. Od 1 stycznia 2022 r. za taki wydatek uznaje się także spłatę kredytu zaciągniętego na sprzedawane mieszkanie wraz z odsetkami. To duża zmiana na plus – wcześniej urzędy to kwestionowały. Przy własnej sytuacji warto to jeszcze potwierdzić u księgowego lub doradcy podatkowego.
Kupujący płaci u notariusza PCC 2%, ale od 31 sierpnia 2023 r. osoby kupujące pierwsze mieszkanie na rynku wtórnym są z tego podatku zwolnione. Warto o tym wiedzieć przy negocjacjach ceny.
Gdy kredyt jest większy niż cena
Zdarza się – zwłaszcza przy kredytach zaciąganych na wysoki procent wartości mieszkania. Wtedy różnicę trzeba dopłacić z własnych środków albo rozmawiać z bankiem o rozwiązaniu. To sytuacja, w której nie kombinuj samodzielnie: idź do banku, a treść aktu ustal z notariuszem.
Jak możemy Ci pomóc
Pełną listę papierów do transakcji zestawiliśmy w wykazie dokumentów. Domownia to mobilne biuro nieruchomości. Przyjeżdżamy do Ciebie: wycena i umowa u Ciebie w domu, w Sochaczewie, Teresinie, Żyrardowie, Błoniu, Grodzisku Mazowieckim, Łowiczu i w gminach powiatu sochaczewskiego. Na podstawie pełnomocnictwa kompletujemy dokumenty za Ciebie – łącznie z zaświadczeniem z banku i odpisem z księgi wieczystej. Zajmujemy się sprzedażą, kupnem, wynajmem i doradztwem.
Masz mieszkanie z kredytem i chcesz wiedzieć, ile realnie zostanie Ci w kieszeni po spłacie? Zadzwoń: 782 602 602. Umówimy się u Ciebie w domu i przejdziemy przez to po kolei.
Częste pytania
Czy potrzebuję zgody banku na sprzedaż mieszkania z hipoteką?
Nie. Bank nie musi wyrażać zgody na sprzedaż. Potrzebujesz od niego zaświadczenia o wysokości zadłużenia z numerem rachunku technicznego do spłaty, a po spłacie – zgody na wykreślenie hipoteki, czyli listu mazalnego.
Ile kosztuje wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej?
Opłata sądowa to 100 zł, czyli połowa opłaty za wpis hipoteki (200 zł). Jeśli w dziale IV są dwie hipoteki, płacisz 100 zł za każdą osobno. Wniosek składasz na formularzu KW-WPIS w wydziale ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego.
Jak długo czeka się na list mazalny i na wykreślenie hipoteki?
Banki najczęściej deklarują wydanie zgody na wykreślenie do 14 dni od zaksięgowania spłaty – to termin regulaminowy, nie ustawowy. Sąd rozpoznaje wniosek KW-WPIS realnie od 2–3 tygodni do kilku miesięcy, zależnie od wydziału. Mniejsze sądy, jak Sochaczew czy Łowicz, bywają szybsze.
Czy bank weźmie prowizję za wcześniejszą spłatę kredytu?
Przy oprocentowaniu zmiennym tylko wtedy, gdy spłacasz w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy – maksymalnie 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż odsetki za 12 miesięcy. Przy oprocentowaniu stałym bank może żądać rekompensaty także później. Umowy sprzed 22 lipca 2017 r. rządzą się własnymi zapisami – trzeba je przeczytać.
Czy spłata kredytu liczy się do ulgi mieszkaniowej w PIT?
Od 1 stycznia 2022 r. tak – spłata kredytu zaciągniętego na sprzedawaną nieruchomość wraz z odsetkami jest uznawana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. Przy sprzedaży przed upływem 5 lat rozliczasz się na PIT-39 do 30 kwietnia roku następnego. Swoją sytuację warto potwierdzić u doradcy podatkowego.
Co, jeśli kredyt jest wyższy niż cena mieszkania?
Wtedy różnicę trzeba dopłacić z własnych środków albo szukać rozwiązania z bankiem. To sytuacja, w której koniecznie rozmawiaj bezpośrednio z bankiem, a treść aktu notarialnego ustal z notariuszem.
Źródła