DOMOWNIANieruchomości

Poradnik sprzedającego

Spadek z długami: jak sprzedać mieszkanie lub dom krok po kroku

Odziedziczyłeś mieszkanie albo dom, a razem z nim hipotekę, zaległy czynsz czy komornika? Masz 6 miesięcy na decyzję i kilka bezpiecznych dróg. Wyjaśniamy, jak sprzedać nieruchomość ze spadku z długami i spłacić je z ceny.

Autor: Piotr Druzd4 listopada 20265 min czytania
Spadek z długami: jak sprzedać mieszkanie lub dom krok po kroku

Stan prawny na: 4 listopada 2026 r.

Najważniejsze w skrócie

  • Masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że dziedziczysz, na decyzję: przyjąć spadek wprost, przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza albo go odrzucić (art. 1015 Kodeksu cywilnego).
  • Jeśli w tym czasie nic nie zrobisz, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Za długi odpowiadasz wtedy tylko do wartości tego, co odziedziczyłeś. Tak jest od 18 października 2015 r.
  • Mieszkanie albo dom ze spadku można sprzedać, nawet jeśli ciążą na nim długi — hipoteka, zaległy czynsz, a nawet komornik. Trzeba to tylko dobrze poukładać: najpierw dokumenty spadkowe, potem uzgodnienia z wierzycielami, a na końcu spłata długów z ceny.
  • Odrzucenie spadku przenosi problem na Twoje dzieci, jeśli to one są następne w kolejce. Za małoletnie dziecko spadek odrzucają rodzice — od 15 listopada 2023 r. w typowej sytuacji (dziecko dziedziczy, bo rodzic odrzucił spadek) nie potrzebują już zgody sądu.

Krok 1. Sprawdź, ile wynoszą długi i ile jest wart majątek

Zanim cokolwiek zdecydujesz, zbierz informacje:

  • Księga wieczysta nieruchomości (ekw.ms.gov.pl) — dział IV pokaże hipoteki, a dział III m.in. wzmianki o wszczętej egzekucji.
  • Banki — o kredyty i salda możesz zapytać, przedstawiając akt zgonu i dokument potwierdzający, że jesteś spadkobiercą.
  • Spółdzielnia lub wspólnota — zaległości w opłatach.
  • Urząd skarbowy, ZUS, gmina — zaległości publicznoprawne.
  • Dokumenty w domu zmarłego — umowy, wezwania do zapłaty, korespondencja od komornika. Często to z nich najszybciej dowiesz się o długach.

Porównaj sumę długów z realną wartością nieruchomości — taką, za jaką da się ją sprzedać w rozsądnym czasie, a nie z ceną z ogłoszeń.

Krok 2. Przyjąć czy odrzucić?

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza to dziś najczęstszy i zwykle najbezpieczniejszy wybór. Odpowiadasz za długi tylko do wartości tego, co ze spadku dostałeś. Żeby ta wartość była jasna, sporządza się:

  • wykaz inwentarza — sam sporządzasz listę majątku i długów, a składasz ją w sądzie albo u notariusza, albo
  • spis inwentarza — robi go komornik na zlecenie sądu, ale trwa to dłużej i kosztuje więcej.

Odrzucenie spadku ma sens, gdy długi wyraźnie przewyższają wartość majątku albo gdy nie chcesz mieć z tym nic wspólnego. Pamiętaj, że:

  • traktuje się Cię tak, jakbyś nie dożył otwarcia spadku — spadek przechodzi na kolejne osoby, najczęściej na Twoje dzieci,
  • one również mają 6 miesięcy na decyzję, licząc od dnia, w którym dowiedziały się o swoim powołaniu,
  • za małoletnie dziecko spadek odrzucają rodzice. Od 15 listopada 2023 r. (art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) zgoda sądu nie jest potrzebna, jeśli dziecko dziedziczy dlatego, że rodzic odrzucił spadek, a drugi rodzic z władzą rodzicielską się zgadza albo rodzice działają wspólnie. Zgoda sądu jest nadal potrzebna np. wtedy, gdy rodzice się nie porozumieją albo gdy dziecko dziedziczy razem z rodzicem. Wniosek o zgodę trzeba złożyć przed upływem 6 miesięcy — wtedy termin nie upłynie do zakończenia tej sprawy, ale po jej zakończeniu oświadczenie trzeba złożyć niezwłocznie.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa się przed sądem rejonowym albo u notariusza.

Krok 3. Potwierdź, że jesteś spadkobiercą

Żeby sprzedać nieruchomość, musisz wykazać, że ją odziedziczyłeś:

  • akt poświadczenia dziedziczenia — u notariusza, szybko, ale wszyscy spadkobiercy muszą się stawić i być zgodni, albo
  • postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku — gdy spadkobiercy się nie dogadują albo kogoś nie da się znaleźć.

Nie musisz wcześniej wpisywać się do księgi wieczystej. Notariusz przy umowie sprzedaży może złożyć wniosek o wpis spadkobierców i nabywcy jednocześnie.

Jeśli spadkobierców jest kilku, do sprzedaży całej nieruchomości potrzebna jest zgoda wszystkich. Gdy się nie zgadzają, w grę wchodzi dział spadku albo sprzedaż samego udziału — taki udział sprzedaje się trudniej i taniej.

Krok 4. Sprzedaż mieszkania lub domu z długami

Hipoteka bankowa. To najprostszy przypadek. Bank wydaje zaświadczenie o kwocie do spłaty i zgodę na wykreślenie hipoteki po jej spłacie. W akcie notarialnym ustala się, że część ceny kupujący przelewa bezpośrednio do banku. Reszta trafia do spadkobierców. Kupujący jest bezpieczny, a dług znika z ceny.

Zaległy czynsz, media, inne długi bez hipoteki. Nie obciążają one samej nieruchomości w księdze, ale ciążą na spadkobiercach w granicach odpowiedzialności. Najczęściej spłaca się je z ceny, zaraz po transakcji. Warto wcześniej uzyskać od wierzyciela pisemne potwierdzenie kwoty.

Komornik i zajęcie nieruchomości. To najtrudniejszy przypadek. Sprzedaż zajętej nieruchomości jest możliwa, ale nie zatrzymuje egzekucji — rozporządzenie nieruchomością po zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie egzekucyjne (art. 930 Kodeksu postępowania cywilnego). W praktyce trzeba porozumieć się z wierzycielem, ustalić kwotę spłaty z ceny i doprowadzić do umorzenia egzekucji oraz wykreślenia wpisów. Bez tego kupujący z kredytem zwykle się wycofa. Sprzedaż w drodze dobrowolnej transakcji daje zazwyczaj wyższą cenę niż licytacja komornicza, ale nie ma tu gwarancji — wszystko zależy od wierzyciela i terminów.

Podatki, o których trzeba pamiętać

  • Podatek od spadków — najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa: małżonek, dzieci i wnuki, rodzice i dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha) jest zwolniona, jeśli zgłosi nabycie w urzędzie skarbowym na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Przy akcie poświadczenia dziedziczenia notariusz zwykle informuje o tym obowiązku.
  • Podatek dochodowy od sprzedaży (PIT-39) — przy nieruchomości ze spadku pięcioletni termin liczy się od końca roku, w którym nieruchomość nabył spadkodawca, a nie od daty Twojego dziedziczenia. Jeśli ten termin minął, sprzedaż jest wolna od PIT.

Szczegóły i ewentualne ulgi zawsze potwierdź u notariusza, doradcy podatkowego albo w urzędzie skarbowym.

Jak możemy pomóc

Sprzedaż nieruchomości ze spadku z długami to dużo telefonów i dokumentów: banki, spółdzielnia, komornik, sąd, notariusz. Domownia przejmuje tę część — na podstawie pełnomocnictwa kompletujemy dokumenty, ustalamy z wierzycielami kwoty spłaty i przygotowujemy transakcję tak, żeby długi zostały spłacone z ceny. Możemy też rozważyć zamianę albo przyjęcie nieruchomości w rozliczeniu przy zakupie innej. W sprawach wymagających porady prawnej kierujemy do notariusza lub prawnika.

Jesteśmy mobilnym biurem — dojeżdżamy do Ciebie w Sochaczewie, Teresinie, Błoniu, Żyrardowie, Grodzisku Mazowieckim, Łowiczu i gminach powiatu sochaczewskiego. Zadzwoń: 782 602 602.

Częste pytania

Ile mam czasu na odrzucenie spadku z długami?

6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą (art. 1015 Kodeksu cywilnego). Jeśli w tym czasie nie złożysz oświadczenia, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza — odpowiadasz za długi tylko do wartości odziedziczonego majątku.

Czy mogę sprzedać mieszkanie ze spadku, na którym jest hipoteka?

Tak. Bank wydaje zaświadczenie o kwocie do spłaty i zgodę na wykreślenie hipoteki po spłacie. W akcie notarialnym ustala się, że część ceny kupujący przelewa bezpośrednio do banku, a reszta trafia do spadkobierców.

Czy można sprzedać nieruchomość zajętą przez komornika?

Można, ale sprzedaż nie zatrzymuje egzekucji (art. 930 Kodeksu postępowania cywilnego). Trzeba porozumieć się z wierzycielem, ustalić kwotę spłaty z ceny i doprowadzić do umorzenia egzekucji. Bez tego kupujący z kredytem zwykle się wycofa.

Czy przed sprzedażą muszę wpisać się do księgi wieczystej?

Nie. Wystarczy akt poświadczenia dziedziczenia albo postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Notariusz przy umowie sprzedaży może złożyć wniosek o wpis spadkobierców i nabywcy jednocześnie.

Czy odrzucając spadek, przerzucam długi na dzieci?

Spadek przechodzi wtedy na kolejnych spadkobierców, najczęściej na Twoje dzieci — one też mogą go odrzucić. Za małoletnie dziecko robią to rodzice; od 15 listopada 2023 r. w typowej sytuacji, gdy dziecko dziedziczy, bo rodzic odrzucił spadek, a rodzice działają zgodnie, zgoda sądu nie jest potrzebna.

Czy zapłacę podatek przy sprzedaży mieszkania ze spadku?

Najbliższa rodzina jest zwolniona z podatku od spadków, jeśli zgłosi nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Podatku dochodowego od sprzedaży nie płacisz, jeśli minęło 5 lat od końca roku, w którym nieruchomość nabył spadkodawca. Szczegóły potwierdź u notariusza lub doradcy podatkowego.

Źródła

Piotr Druzd
Piotr Druzdpośrednik nieruchomości, Domownia · 782 602 602
spadek z długamisprzedaż mieszkania ze spadkudobrodziejstwo inwentarzaodrzucenie spadkukomornikhipotekaSochaczew

Przeczytaj dalej

Cały dział: Poradnik sprzedającego

Powiązane z tym tematem

Dobrane automatycznie na podstawie miejscowości i zagadnień, o których mowa w artykule.

Gdzie pracujemy

Sochaczew i cały powiat sochaczewski, a także Żyrardów i Błonie. Przyjeżdżamy do klienta, wycena jest bezpłatna.